Page 78 - Ege Life Dergisi 152. Sayı Eylül 2020

KÖŞE YAZISI

ESKİ MISIR

RÜYA PAPİRÜSÜ VE

FERDA ERCAN UYULAN RÜYA YORUMLARI
XLXLXLXLX
ferdauyulan@egelife.com.tr
xlxlxlxlxl@egelife.com.tr

Antik Mısır uygarlığında, rüyaların, öte alemle iletişim kurma
aracı sayılması, ruhun bedenden ayrı bilinerek, onun bir yaşantısı
olduğuna inanılması ile ilişkilidir. Böylece ruh dolaşır, geleceği
tahmin etmektedir, hastalıkları da teşhis ederek, gerçeğin uzantısı
sayılan rüyalar aracılığı ile mesajlarını yakalar. 12. hanedan’a (M.Ö
2000-1800) ait olan ve bir papirüs üzerine yazılmış bilinen en eski
tarihli Rüya Papirüsü, British Museum’da bulunmaktadır. Geç-
mişte rüyaların tabiri, insanlarla, yönetimler üzerinde güçlü bir rol
oynamıştır.

Antik Mısırlılar, rahatsızlıkların giderilmesi, devlet kararları-
nın alınması, tapınak inşası veya bir savaşın zamanı gibi olayların pencere açtığına, yaşayanların, ölenlerin faaliyetlerini rüyalarla
düzenlenmesinde rüya mesajlarını kullanmışlardı. Birçok farklı görebildiğine inanılırdı.
rüya türünün anlamı üzerine kurulu bir “Rüya Kitabı”na sahipler-
di. Rahipleri sıklıkla rüya çevirmenliği yaparak, rüyaya yatma tek- Eski Mısır Rüya Papirüsü, bazen II. Ramses’in erken dönemine
niğinin babaları kabul edilirdi. Bir Mısırlı, sorun yaşadığında, bir de tarihlenmektedir. Krallar Vadisi’nin yakınlarındaki Deir el-
tapınakta, yağların, tütsülerin uyku veren aromaları içinde uyur, Medine’deki mezarlıkta bulunmuştur. Asıl sahibinin kim olduğu
belli yiyecekler yerdi, sonra rahip o gecenin rüyalarını yorumlar, belirsizdir, fakat yazarı Qeniherkhepshef’in eline önceden geçmiş
düşlerin çoğu, geleceğin ilahi tahminleri kabul edilirdi. Tanrılar de olabilir. Yazar, papirüsün diğer tarafında, Hz. Yusuf’a gördüğü
tarafından yaklaştırılan felaketlerden ya da güzelliklerden haber rüyaları tabir ettiren ve Yahudilerin Mısır’dan İsrail’e göç etmele-
verebilecek mesajlar rüyalarda aranırdı, bu nedenle, rüyaların öne- rine neden olan II. Ramses’in hükümranlığı elinde bulundurduğu
mini anlamak, kültürlerinin bir parçasıydı. Rüyaların, öte alemlere (M.Ö 1279-1213) yılları arasında geçen Kadeş Savaşı hakkında bir
şiir kopyalamıştır. Kadeş Savaşı, Hitit kralı II. Muvatallis ve Mısır
firavunu II. Ramses önderliğinde, Hitit ve Mısır ordusu arasında
geçmiş, Hititlerin ordusuna karşı başarı kazanılmıştır. Anlaşmaz-
lıklar, II. Ramses’in, III. Hattuşili ile imzaladığı Kadeş Anlaşması
ile sonuçlanmıştır.

Yakup Peygamberin oğlu Hz.Yusuf, geleceği rüyalarında gören
Firavun II. Ramses’in, 7 yıl bolluk ve 7 kıtlığı öngören rüyasını
yorumlar. Bu rüya, Mısır’ın felaketi engelleyerek, yükselmesine
katkıda bulunmuştur. Rüya Papirüsü, daha sonraları kâtip Qeni-
herkhepshef’in genç karısının ikinci kocası Khaemamen’e ve daha
sonra oğlu Amennakt’a geçmiş, ikisi de adlarını papirüse eklemiş-
lerdir. Bir kopyası, Ramses II’nin halefi Merenptah (iktidarı, M.Ö
1213-1203) döneminde yazılmıştır.

Papirüsün her sayfasında dikey hiyerarşik işaretler sütunu bu-
lunur “eğer bir insan, şu rüyayı görürse” der, her yatay çizgi bir rü-

76 Ege Life EYLÜL 2020