Page 101 - Ege Life Dergisi 160. Sayı Mayıs 2021

Bir Amerikalı yerli atasözü olan bu tümceler, ulus ötesi şirket- hip çıkmaya” başladı. Daha ekolojik ürünlere yöneldiler. Kırda ve
lerin politikalarını ve ticari bakış açısını açıklamaktadır. Doğru kentlerde demokratik katılım yeni kooperatif türlerinin de ortaya
mudur? Şüphesiz “evet”. çıkmasına olanak sağladı. Bu kooperatifler, yalnızca üreticiye des-
teklemekle kalmıyor, aynı zamanda gıda güvenliği ile ilgili kendi
Dünyadaki gıdanın yaklaşık %70’inin küçük çiftçiler üret- tüketici hakları için de ortak bir noktada buluşuyorlar. Şu anda,
mektedir. Avrupa devletleri, küçük çiftçisini özenle korumakta ve İstanbul’da “tüketici kooperatifi” adıyla, yaklaşık 20 kooperatif
gelişmesi için çaba sarf etmektedir. Çünkü Avrupa, tarımın şir- “yerel ve kırsal kalkınmayı” destekleyerek, sağlıklı gıdaya ulaşı-
ketleştirilmesiyle gıda egemenliği ve gıda güvencesinin yor. Tarım alanları, bir ölçüde “neoliberalizme” karşı bir
risk altına gireceğini çok iyi bilmektedir. Bu anlayı- mücadeleye tanık oluyor.
şa “demokrasiye bakış açıları” nedeniyle inanmış
olabilirler. O hâlde “demokrasi” nedir? Bu mücadele de “güç asimetrisi”ne karşı, bir
alternatif üretmek zor gibi gözükse de, hak
Siyasal denetimin doğrudan doğruya temelli bir yaklaşımla, üretici, türetici ve
halkın ya da düzenli aralıklarla halkın tüketici ellerini ve güçlerini birleştirmeyi
özgürce seçtiği temsilcilerin elinde bu- öğreniyorlar.
lundurduğu, toplumsal ve ekonomik du-
rum, ne olursa olsun yurttaşların eşit Sonuç
sayıldığı bir yönetim biçimidir. Kısaca-
sı demokrasi, konuşma özgürlüğüdür. Tarım ve gıda konusu, artık sadece
Eylem yapma özgürlüğüdür. O hâlde, devletlerin ve hükümetlerin tek başı-
ülkemizde bir “gıda demokrasisi var na çözümler bulabilecekleri bir kul-
mıdır?” ve “bu konuda söz hakkı olan- var değil, yerel yönetimler de konuya
lar kimler olmalıdır?” daha fazla sahip çıkıyor. Toronto, San
Francisco, Londra gibi metropol şehir-
Çiftçi Sendikaları Konfederasyonu, ler “milli politikalar” ile ellerinden alı-
2008 yılında üzüm, tütün, fındık, ayçi- nan gıda hakkı için, kendi network’lerini
çeği, hububat, zeytin ve çay üreticilerinin kurmaya başladı. Şehirlerde sadece yerel
örgütlendiği 7 sendikanın bir araya gel- çiftçiyi desteklemek için “gıda komiteleri”
mesiyle kurulmuştu. Son günlerde bir basın kuruluyor. Ülkemizde de umut verici olaylar
açıklamasında bulundular ve “çiftçi sendikala- gerçekleşiyor.
rı” olarak tek bir çatı altında toplandıklarını du- Çiftçi özgür olmalı. Merkezi hükümetler “çift-
yurdular. Bu demek oluyor ki; bundan sonra çiftçiler çi merkezli” bakış açıları geliştirmek zorundalar.
örgütlenmeyi ürün bazında değil, “mücadele” bazında Yerel yönetimler ise, hükümet politikalarını destekleyen
sürdürecekler. Değişen tarım politikaları, tarımsal üretim yapan bir alt yapıyı kurarak, üretici ve tüketiciyi buluşturarak, “sağlıklı
çiftçilerin bir araya geliş biçimlerini de etkilemeye başladı. gıda”nın, hiçbir ayrım gözetmeksizin, eşit, şeffaf ve hızlı bir şekil-
de ulaşımına destek vermelidir. Ülkemizde, çiftçilerimizin “pro-
Tarlada bu mücadele başlarken, kentte de ciddi değişimler ya- testo hakkı” vardır. Yapabilirler. Yapmalıdırlar da… Çok uluslu
şanmaya başlandı. Kentli kesim, artan bir şekilde “gıdasına sa- işletmelerin “endüstriyel tarım” hayallerini ancak bu şekilde dur-
durmak mümkün olabilecektir.

Muğla’da dünyaya gelmesi ile başlayan yaşam yolculuğu, ço-
cukluğunun küçük bir şehirde, sevgi ve huzur dolu bir ortam-
da geçmesi ile devam etti. Şu anda Celal Bayar Üniversitesi’nde
Yönetim ve Organizasyon dalındaki profesörlüğü ile süregelen
akademik hayatının yanı sıra, firmalara eğitimler vererek geli-
şimlerine katkı sağlamaktadır. Gazeteler ve dergilerde yazılar
yazarken, televizyon programlarında konukları ile konuşurken,
öğrencilerinin bilinçlenmesini sağlarken, kurumlara yol göste-
rici olurken, kısaca yaşamının her alanında ve yaptığı her işte,
yaşam pusulasını dürüst olmak, hedefli olmak, kararlı olmak ve
sevgi ile bilgiyi paylaşmaktan oluşan dört ok olarak belirlemiştir.

MAYIS 2021 Ege Life 99