Page 100 - Ege Life Dergisi 156. Sayı Ocak 2021

KÖŞE YAZISI

kısa geceler ve uzun günler geçirmekte. ban etme söz konusuydu. Her türlü hayvan;
Gündönümü Güneş gökyüzündeki domuz, at, keçi öldürülerek, kanları,
en güney noktasına ulaştığında putların kaidelerine ve adamlara
gerçekleşiyor. Böylece, Kuzey da serpilmiştir. Hayvanların
Kutbu’nun Güneş’ten en uza- eti haşlanıp, ziyafette yemek
ğa eğildiği ve yılın en az sa- olarak kutsanıp sunulmuş-
atlik güneş ışığını sağladığı tur. Pagan Yule bayramı be-
zamanın geldiği anlaşılabilir. lirgin bir dini karakter taşır
‘Gündönümü’ terimi, ‘hareket- ve antik zamanlar dahil, ke-
siz duran Güneş’ anlamına gelen sinlikle kış kurbanları yapılmıştır.
Latince sol ‘güneş’ ve sistere ‘hareketsiz Pagan Kış Gündönümü kutlaması, en
durmak’tan türetilmiştir. Bugün Güneş, Oğlak eski kış bayramlarından biridir. Druidler, meşe-
Dönencesi’nde hareketsiz durur ve sonra Dünya’dan görüldüğü lerin, ökseotunun kutsallığından sonra, kışın ortasında güneşin
gibi en güney konumuna ulaşırken yönünü tersine çevirir. İki on iki gün boyunca hareketsiz kaldığı dönem sürecinde karanlığı
tür Kış bulunur. “Astronomik Kış”, Kış Gündönümü ile başlar fethetmek, şansı taşımak, kötü ruhları kovmak için bir kütük ya-
ve Bahar gündönümünde biter. “Meteorolojik Kış” ise, daima 1 karlardı. Geleneklerin bir kısmı bugün uygulanırken, bir kısmı
Aralık’ta başlayarak, Şubat sonunda biter. da Noel’in Hıristiyan kutlamalarına tabi tutulmuştur.

YULE (21 Aralık 2020 – 1 Ocak 2021) NARDUGAN

Tüm Cermen halkları tarafından bilinen ve antik ya da neo- Türklerde Güneş’in Doğuşu anlamında Nar-dugan, Proto-
pagan cermen halkları tarafından tarihsel olarak kutlanan gün- Türkler döneminden günümüze dek, Orta Asya coğrafyasında
lerdir. İnsanlar avcılık ve tarımla uğraşırken sürekli dış ortamda Güneş kültü gibi bir bayramdı. Her yıl 22 Aralık’tan sonra gelen
bulunmak zorundaydı. Hava durumu, mevsimler, diğer yanda ilk Dolunayda kutlanırdı. 22 Aralık’ta gecelerin kısalıp, gündüz-
Güneş. Bu saygın güç; mevsimleri değiştiren tekerlek ya da Gü- lerin uzaması haline; ‘’Güneş geceyi yendi’’ demekteydiler. Doğal
neş çarkı Yule kelimesinin çıkış noktası olmuştu. olarak, bezedikleri bir Akçam ağacı altında şarkılar söyleyerek,
yemekler yer, ya da ağaç dalını çadıra alarak çevresinde oturur-
Bronz çağına dayanan, Kış ortasında yakılan büyük şenlik lardı. Soğuk Hanı ya da Ayaz Ata dedikleri Kış esnasında, Ayas
ateşleri, paylaşılan yiyecekler ve yanında mutlaka hayvan kur- Han’ın, Ay Tanrı’dan izinli gelerek, kendilerini koruyacağına

98 Ege Life OCAK 2021