Page 71 - Ege Life Dergisi 152. Sayı Eylül 2020

gazin deriz hafife alırız. Ancak birinci sayfada mutlaka bir tane bir trafik kazası fotoğrafı var. Kadın arabanın içerisinde yarı çıp-
magazin haberi de ararız. Çünkü birinci sayfada haberleri sıra- lak halde kötü şekilde yatmakta. Bu fotoğrafa bakınca insanlar-
larken; ekonomi, toplumsal olaylar, siyaset gibi olayların ağırlığı da acıma duygusu oluşması gerekirken şehvet duyguları oluşuyor.
yoktur, duygudur sadece. O duygunun insan zihninde yarattığı Mesela erkeklere yönelik İstanbul Sözleşmesi tarzında bir şey ko-
bir birikim vardır. Fazla miktarda ciddi olaylar yan yana ve bir nuşulmaz. Bu tip şeyler kadınlara yöneliktir çünkü onlar himaye
arada olduğu zaman algılamayı zorlaştırır. Hâlbuki biz gazetenin edilmesi gereken olarak görülür. Daha zayıf olanı koruyup kolla-
kolay okunmasını isteriz. Elinizi atığınız zaman hemen bulunma- mak. İki adam yumruklaşsa çok oralı olmadan yapma-
lıdır. Neden köşe yazarları gazetede hep aynı köşededir? yın etmeyin dersiniz. Ancak bir adam çocuğu
Mesela Ahmet’i, Mehmet’i mi okuyacaksınız? Hiç döverken çocuğa koruma içgüdüsü ile yak-
sayfa numaralarına bakmadan gazeteyi çevirip laşırsınız. Çünkü çocuk zayıftır ve ken-
katlayıp onu her zamanki yerinde okursunuz. dini koruyamaz. Bu durum hukukta
da vardır. Ceza verilirken bile den-
“ALGILAMA SINIRLIDIR” geli güç kullanılmasına bakılır.
Eşit suça eşit ceza.
Hasta olduğunuz zaman doktor size hap
verir. Bu hapların ortak özelliği nedir? Ta- Kadın ya boşanmak iste-
dının acı olması. Yutarken çok acı olmasın diği için ya da sevgilisinden ayrıl-
diye o kaygan ve daha tatlı bir tabaka ile kap- mak istediği için öldürülür genelde.
lanır. İşte sizin birinci sayfaya magazin haberi Erkek kendine yediremez, çünkü güç
koymanız haptaki bu kaygan ve tatlı bir madde ondadır. Ya benimsin ya kara toprağın
ile eşdeğerdir. Ciddi bir haberi okursunuz araya bir anlayışı hâkimdir. Bu durum Anadolu’da
es verip magazin haberini okursunuz. Zihninizde bir ra- çok eski zamanlardan beri hikâye olarak anla-
hatlama olur. Okullarda derslerin 45 dakika olmasının nedeni de tılır ve nesilden nesile geçer.
bu. Algılamanın sınırı var. Kafanıza göre işte bu haberi üç sütun
yapayım, bunu beş yapayım diye birinci sayfayı oluşturamazsınız. Sizce öldürülmüş güzel bir kadının gazetede güzel bir fotoğ-
Hepsinin belirli kuralları vardır. Örneğin gazeteyi açtınız, sağ elle rafının kullanılması cinayetin değerini azaltıyor mu?
tuttuğunuz sayfalar sol elle tuttuğunuz sayfalara göre daha fazla
okunur. Onun için reklamcılar verdikleri reklamı sağ tarafa kay- Güzel olan şeylere ilgi ve acıma duygusu da fazladır. Güzel bir
dırmaya çalışır. Okuyucu gazeteyi okurken orta yukarıdan bağ- kadının cinayete kurban gitmesi ile görece daha çirkin kadının ci-
layarak sağ sol yaparak aşağı iner ve sayfada bir üçgen meydana nayete kurban gitmesi toplum nezdinde acıma duygusunu değiş-
gelir. Bu üçgenin orta kısmına denk gelen haberler beyninize daha tirir. Zamanında Tansu Çiller Başbakan olduğunda her gün kadın
çok attığınız kısımlardır. Bu yüzden kadın güzel olduğu için bu fotoğrafı aramak zorunda olan gazeteciler artık sayfanın yavrusu
bölgede yer alan haberler vardır. geldi tabirini kullanmışlardı. Bu doğru olmayan bir durum. Me-
sela bir banka soygunu olmuştu zamanında ve bunu bir gazete bi-
rinci sayfada tam sayfa olarak vermişti. Zamanla banka soygunu
“OKUYUCUYU İSTİSMAR ETMEKTİR” ve terör olayları arttıkça bu haberlerin gazetede kapladığı alan da
azaldı ve olduğu yöreye ilişkin detayları verilmeye başlandı. Buna
Ölen bir kadının güzel fotoğrafını alıp kullanmak okuyucu- haberi lokalize etmek diyoruz. Haberin değeri benzer olaylar art-
yu istismar etmektir. Gazeteyi okutabilmek için yapılıyor. Bende tıkça azalmaya başlar.

EYLÜL 2020 Ege Life 69